گروه به نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، ایران ، dorani@tabrizu.ac.ir
چکیده: (505 مشاهده)
سویا(Glycine max L.) یکی از مهمترین محصولات کشاورزی و منبعی غنی از روغن و پروتئین محسوب میشود. امروزه اصلاح سویا از طریق بیوتکنولوژی گیاهی یکی از روشهای کارآمد در غلبه بر مشکلات زراعی و کیفی این گیاه میباشد. دستیابی به یک سیستم باززایی کارامد و تکرارپذیر، پیشنیاز برنامههای بهبود ژنتیکی گیاهان است. در پژوهش حاضر، اثر رقم (ویلیامز، ساری و DPX)، ریزنمونه (هیپوکوتیل، کوتیلدون و برگچه اولیه) و تنظیم کنندههای رشد گیاهیBAP (5/0، 1، 5/1 و 2 میلی گرم در لیتر) و IBA (0، 1/0 و 5/0 میلی گرم در لیتر) در اندامزایی سویا مورد مطالعه قرار گرفتند. این آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با چهار تکرار اجرا شد. نتایج تجزیه واریانس دادهها نشان داد که برای صفات اندامزایی بین ارقام، ریزنمونهها و سطوح مختلف ترکیبات هورمونی اختلاف معنیداری در سطح احتمال یک درصد وجود داشت. بیشترین درصد اندامزاییاز ریزنمونه کوتیلدون رقم ویلیامز کشت شده در محیط MS تکمیل شده با 5/1 و 2 میلی گرم در لیتر BAP به همراه 1/0 میلی گرم در لیتر IBA حاصل شد. همچنین بیشترین تعداد شاخساره تشکیل شده به ازای هر ریزنمونه، از ریزنمونه کوتیلدون رقم ویلیامز در محیط تکمیل شده با 5/1 میلی گرم در لیتر BAP به همراه 1/0 میلیگرم در لیتر IBA مشاهده شد. در نهایت شاخههای باززا شده جهت القاء و تشکیل ریشه به محیط MS 2/1 حاوی یک میلیگرم در لیتر هورمون IBA منتقل و سپس گیاهچههای رشد یافته به محیط آزاد سازگار و در گلدانها کشت شدند. نتایج بهینه بدست آمده در این مطالعه میتواند زمینه را برای تحقیقات آینده و بخصوص مطالعات انتقال ژن به این ارقام سویا فراهم سازد.
