fa تأثیر حشره کش های پریمیکارب و تیامتوکسام بر فعالیت آنزیم های سم زدای شته سیاه باقلا ایمنی زیستی Biosafety پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong><span style="font-family:b zar;">در بسیاری از موجودات زنده، آنزیم&shy;های سم&shy;زدا نقش مهمی در سم&shy;زدایی ترکیبات ناگوارد ایفا می&shy;کنند و به عنوان نشانگرهای زیستی قرارگیری در معرض ترکیبات ناگوارد قلمداد می&shy;شوند. در واقع، درجات مختلف حساسیت به ترکیبات شیمیایی ممکن است به دلیل تفاوت&shy;های بیوشیمیایی در سم&shy;زدایی حشره&shy; کش&shy;ها باشد. در بررسی پیش&shy;رو، اثر تیامتوکسام و پیریمیکارب در غلظت&shy;های زیرکشنده بر میزان فعالیت آنزیم&shy;های سم&shy;زدای شته سیاه باقلا، </span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Aphis fabae</span></span></em></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"> Scopoli (Hemiptera: Aphididae)</span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;"> مورد ارزیابی قرار گرفته است. به منظور تعیین اثرات کشنده در شرایط آزمایشگاهی، غلظت میانه کشنده برای شته در معرض تیامتوکسام و پیریمیکارب به ترتیب (16/625-94/68) 85/113 و (99/3-71/1) 94/2 </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">mg(ai)L^-1</span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;"> محاسبه شد. هم&shy;چنین فعالیت مونواکسیژنازها به عنوان آنزیم&shy;های سم&shy;زدا اندازه&shy; گیری شد. تأثیر هر دو حشره&shy; کش بر شته </span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">A. fabae</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b zar;"> باعث افزایشی معنی&shy; دار در القای آنزیم&shy;های مونواکسیژناز شد (0001/0></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">P</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b zar;">). در این بررسی فعالیت گلوتاتیون-اس-ترانسفراز </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">(GST)</span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;"> به موازات افزایش غلظت&shy;های زیرکشنده پیریمیکارب القا می&shy;شود (0001/0</span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">P</span></span></em></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">=</span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;">، 17/</span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;">18 </span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">F</span></span></em></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">=</span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;">، 12، 5</span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">df</span></span></em></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">= </span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;">). تیامتوکسام نیز در غلظت&shy;های بالاتر (07/48، 06/75 و 85/113</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">mg (ai)/L</span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;">) فعالیت این آنزیم را القا کرد (0009/0</span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">P</span></span></em></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">=</span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;">، 17/</span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;">18 </span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">F</span></span></em></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">=</span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;">، 12، 5</span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">df</span></span></em></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">= </span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;">). نتایج نشان داد که در غلظت&shy;های زیرکشنده می&shy;توان دو شته&shy; کش مهم تیامتوکسام و پیریمیکارب را توسط آنزیم&shy;های سم&shy;زدا به عنوان نشانگرهای بیوشیمیایی شناسایی کرد.</span></strong></p> <p>In many organisms, detoxification enzymes play important roles in detoxification of xenobiotics and are considered as biomarkers of toxic effects of exposure to a variety of these agents. In the current study, the effects of thiamethoxam and pirimicarb in sublethal concentrations were evaluated on <em>Aphis fabae</em> Scopoli (Hemiptera: Aphididae) detoxification enzymes. The median lethal concentrations for the female aphids exposed to thiamethoxam and pirimicarb were 113.85 (68.94-625.16) and 2.94 (1.71-3.99) mg (ai)/L, respectively. The activity of monooxygenases was measured as detoxification enzymes. The effects of both insecticides on <em>A. fabae</em> caused significant increase in monooxygenase (P<0.0001). Glutathione-s-transferase (GST) was likewise induced in <em>A. fabae</em> by increasing the sublethal concentrations of pirimicarb (<em>df</em>=5, 12, <em>F</em>= 18.17, <em>P</em>= 0.0001). Finally, thiamethoxam in higher concentrations (48.07, 75.06 and 113.85 mg (ai)/L) induced this enzyme (<em>df</em>=5, 12, <em>F</em>= 9.15, <em>P</em>= 0.0009). The results illustrate that two important aphicides, thiamethoxam and pirimicarb in sublethal concentrations can be detected by detoxification enzymes as biochemical markers. Consequently, prediction of poisonous effects on the aphid populations in the field will be possible</p> Aphis fabae, پریمیکارب, تیامتوکسام, آنزیم های سم زدا, نشانگرهای زیستی. Aphis fabae, pirimicarb, thiamethoxam, detoxification enzymes, biomarkers. 143 153 http://gebsj.ir/browse.php?a_code=A-10-196-2&slc_lang=fa&sid=1 Shima Rahmani شیما رحمانی shrahmani@srbiau.ac.ir 10031947532846001490 10031947532846001490 Yes Department of Entomology, Science and reaserch branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه حشره شناسی واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی تهران Ali Reza Bandani علیرضا بندانی abandani@ut.ac.ir 10031947532846001491 10031947532846001491 No Plant Protection Dept., College of Agriculture and Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran دانشگاه تهران پردیس کشاورزی و منابع طبیعی کرج Solmaz Azimi سولماز عظیمی s_azimi2007@yahoo.com 10031947532846001492 10031947532846001492 No Department of Plant Protection, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz. Iran گروه گیاهپزشکی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان