fa بررسی بیان ژن های آنتی اکسیدانت در بوته های گوجه فرنگی مایه زنی شده با ویروس موزاییک خیار پس از تیمار با اسید سالیسیلیک و اسید جاسمونیک مهندسی ژنتیک گیاهی Plant پژوهشي Research <strong><span style="font-family:b zar;">ویروس موزاییک خیار (</span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Cucumber Mosaic Virus</span></span></em></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">, CMV</span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;">) یکی از مهم&shy;ترین ویروس&shy; های گوجه &shy;فرنگی است که موجب کاهش عملکرد محصول می&shy; شود. در این تحقیق، نقش اسید سالیسیلیک و اسید جاسمونیک در بیان ژن&shy; های رمزکنندۀ آنزیم &shy;های آنتی &shy;اکسیدانت و القای مقاومت به تنش اکسیداتیو ناشی از مایه &shy;زنی با ویروس </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">CMV</span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;"> در گوجه&shy; فرنگی (رقم فلات) بررسی گردید. نتایج نشان داد که در گیاهان شاهد، بیان ژن&shy; های رمزکننده آنزیم &shy;های کاتالاز (</span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">CAT</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b zar;">) و پراکسیداز (</span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">POX</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b zar;">) تا روز پانزدهم پس از نشا روند نزولی داشت، ولی در مورد ژن رمز کننده آنزیم سوپراکسید دیسمیوتاز (</span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">SOD</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b zar;">) در روز پانزدهم اندکی افزایش بیان مشاهده شد. در گیاهان مایه &shy;زنی شده با </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">CMV</span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;">، ژن </span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">CAT</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b zar;"> کاهش بیان نشان داد، ولی ژن </span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">POX</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b zar;"> تا روز هشتم افزایش بیان شد. در مورد ژن </span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">SOD</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b zar;"> نیز در تیمارهای مایه &shy;زنی شده با </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">CMV</span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;"> روند افزایشی تا روز پانزدهم ادامه یافت. بیشترین میزان بیان ژن </span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">POX</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b zar;"> در روز پانزدهم نمونه&shy; برداری در تیمار کاربرد توام </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">SA</span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;"> و </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">JA</span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;"> دیده شد که 120 درصد افزایش نسبت به زمان قبل از اعمال هورمون نشان داد. کاربرد هورمون &shy;ها، شدت بیماری و علایم آن را تا 80 درصد کاهش داد. نقش آنزیم پراکسیداز در گوجه&shy; فرنگی رقم فلات در پاکسازی رادیکال </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">H₂O₂</span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;"> بیشتر از نقش کاتالاز بود و به نظر می &shy;رسد که برای القای مقاومت به </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">CMV</span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;"> می&shy; توان از هورمون&shy; های </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">SA</span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;"> و </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">JA</span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;"> قبل از آلودگی ویروسی استفاده کرد. </span></strong><br> &nbsp; <p><em>Cucumber mosaic virus</em> (CMV) is one of the most important viruses which causes yield reduction in tomato. In this experiment, the role of salicylic and jasmonic acids was investigated in the gene expression of antioxidant enzymes and induction of resistance to oxidative stress due to CMV inoculation in tomato (Falat cultivar). Results showed that in control plants expression of genes encoding catalase (<em>CAT)</em> and peroxidase (<em>POX)</em> enzymes gradually decreased to 15 days post inoculation (dpi), but expression of superoxide dismutase encoding gene (<em>SOD)</em> was increased at 15 dpi. In CMV inoculated plants, <em>CAT</em> gene was down-regulated, but <em>POX</em> gene was up-regulated to 8 dpi. <em>SOD</em> gene expression also increased in CMV inoculated plants to 15 dpi. The highest expression rate of <em>POX</em> observed at 15 dpi in SA+JA treated plants which was 120% greater than before hormone application. Hormone application decreased the disease severity and symptoms to 80%. In Falat cultivar, peroxidase role in scavenging of H₂O₂ was greater than catalase and in order to inducing resistance, we can use SA and JA just before virus infection.<br> &nbsp;</p> تنش اکسیداتیو, تنش زیستی, ویروس, گوجه فرنگی, هورمون, Real- time PCR oxidative stress, biotic stress, virus, tomato, Real time PCR, disease index 223 235 http://gebsj.ir/browse.php?a_code=A-10-237-1&slc_lang=fa&sid=1 Sahar Gholi-Tolouie سحر قلی طلوعی Tolouie.s@gmail.com 10031947532846001977 10031947532846001977 Yes Department of Plant Protection, Faculty of Agriculture, University of Tabriz, Iran گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز Nemat Sokhandan-Bashir نعمت سخندان بشیر sokhandan@tabrizu.ac.ir 10031947532846001978 10031947532846001978 No Department of Plant Protection, Faculty of Agriculture, University of Tabriz, Iran گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز Mahdi Davari مهدی داوری mdavari@uma.ac.ir 10031947532846001979 10031947532846001979 No Department of Plant Protection, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili, Iran گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی محمد صدقی m_sedghi@uma.ac.ir 10031947532846001980 10031947532846001980 No Department of Agronomy and Plant Breeding, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili, Iran گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی