fa بررسی تنوع ژنتیکی و رابطه فیلوژنتیکی برخی ژنوتیپ های کدو با استفاده از مکان ژن ریبوزومی ITS و ژن کلروپلاستی rbcL مهندسی ژنتیک گیاهی Plant پژوهشي Research <strong><span style="font-family:B Zar;">روش بارکدگذاری </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">DNA</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"> پتانسیل زیادی برای احیاء علم آرایه‌شناسی و مطالعات تنوع زیستی سنتی دارد؛ لذا این روش تاکنون به‌طور گسترده&shy;ای بر روی گیاهان و با اهداف رده‌بندی و آرایه‌شناسی استفاده شده است. در این پژوهش</span></strong> <strong><span style="font-family:B Zar;">هشت ژنوتیپ مختلف</span></strong> <strong><span style="font-family:B Zar;">کدو (</span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Cucurbita pepo</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:B Zar;">) در گلدان در قالب طرح کاملاً تصادفی در گلخانه کشت و در مرحله چهار برگی، برگ&shy;های جوان به‌عنوان نمونه برداشت گردید. در گام بعد استخراج </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">DNA</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;">، ارزیابی کمی و کیفی آن، </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">PCR</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"> و سپس توالی&shy;یابی محصولات </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">PCR</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"> انجام شد و تجزیه داده&shy;ها با استفاده از نرم‌افزار </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Clustalw2</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"> و </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">BioEdit</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"> صورت پذیرفت. <span style="color:black;">نتایج نشان داد که در توالی&shy; نوکلئوتیدی ژن </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">ITS</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> در خانواده کدو، &nbsp;باز سیتوزین (5/29) بیشترین فراوانی و باز آدنین (3/20) کمترین فراوانی و در توالی&shy; نوکلئوتیدی ژن </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">rbc</span></span></span></em></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">L</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> باز آدنین &nbsp;(4/27) بیشترین فراوانی و باز سیتوزین (1/20) کمترین فراوانی را داشت. برآورد جایگزینی نوکلئوتیدی ژن&shy;های </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">rbc</span></span></span></em></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">L</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">ITS</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> در خانواده کدو، مقادیر بالای جایگزینی پیریمیدینی را نشان داد. به‌طوری‌که درصد تبدیل تیمین به سیتوزین در توالی&shy;های نوکلئوتیدهای ژن </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">ITS</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> و </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">rbc</span></span></span></em></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">L</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> به &shy;ترتیب 69/31 و 43/20 درصد و درصد تبدیل سیتوزین به تیمین به&shy;ترتیب </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;">05/47 و 04/16 درصد به&shy;دست آمد، پرایمر </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">ITS</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"> موفق به شناسایی و تفکیک تنها ۵ ژنوتیپ گردید در حالیکه&nbsp; </span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">rbcL</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"> هر ۸ ژنوتیپ را شناسایی کرد. بنابراین پرایمر </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">rbcL</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"> جهت توالی</span></strong> <strong><span style="font-family:B Zar;">یابی کدو مناسب‌تر است.</span></strong> The method of DNA barcoding has a great potential for the revival of archeology and traditional biodiversity studies; therefore, this method has so far been widely used in studies on plants and for purposes of classification and archeology<span dir="RTL">.</span> In this research, 96 pumpkin (<em>Cucurbita pepo</em>) plants from eight genotypes were planted in greenhouse according to a completely randomized design, and young leaves were harvested from samples at 4-leaf stage. In the next step, DNA extraction, its quantitative and qualitative evaluation, PCR and sequencing were carried out and data analysis was performed using Clustalw2 and BioEdit software. The results showed that in the nucleotide sequences of the ITS gene in the pumpkin family, cytosine (29.5) was highest and adenine (20.3) was the least frequent and in <em>rbc</em>L gene, adenine (27.4) was highest and cytosine (20.1) was the least frequent. Estimation of the nucleotide replacement of <em>rbc</em>L and ITS gene in the pumpkin family had high levels of pyrimidine replacement, resulting in the conversion of thymine to cytosine 31.99% and 20.43%, respectively, and for the conversion of cytosine to thymine was 47.05 and 16.04%, respectively. The primers of ITS identified only five genotypes while <em>rbcL</em> identified all eight genotypes, so the <em>rbcL</em> primers is more suitable for sequencing.<span dir="RTL"></span> بارکد گذاری D‌NA , ITS, rbcl, کدو DNA barcoding, ITS, rbcl, pumpkin 168 177 http://gebsj.ir/browse.php?a_code=A-10-341-1&slc_lang=fa&sid=1 Marzieh Sheikhi مرضیه شیخی marziye.sheykhi9138m@gmail.com 10031947532846003329 10031947532846003329 No Department of Plant Breeding and Biotechnology, Faculty of Agriculture, Zabol University, IranZabol University گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، ایران BaratAli Fakheri براتعلی فاخری fakheri@uoz.ac.ir 10031947532846003330 10031947532846003330 Yes Department of Plant Breeding and Biotechnology, Faculty of Agriculture, Zabol University, Iran گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، ایران Nafiseh Mahdinezhad نفیسه مهدی‌نژاد 10031947532846003331 10031947532846003331 No Department of Plant Breeding and Biotechnology, Faculty of Agriculture, Zabol University, Iran گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، ایران