en اثر پرتودهی گاما بر بیان ژن‌های ساختاری دخیل در مسیر ساخت آنتوسیانین در گل داوودی تخصصی متفرقه Divers پژوهشي Research <strong><span style="font-family:B Zar;">گل داوودی </span></strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">(<em>Chrysanthemum morifolium</em>)</span></span> <strong><span style="font-family:B Zar;">یکی از مهم‌ترین گیاهان زینتی ایران و جهان است که دارای ارزش تجاری بالایی می‌باشد. با بررسی دزهای مختلف پرتو گاما، پرتوتابی با دز بهینه 40 گری توسط چشمه کبالت 60 به گیاهچه‌های چهار هفته‌ای یک رقم تجاری گل داوودی به نام </span></strong><strong><span dir="LTR">Rambla</span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"> به رنگ بنفش، باعث ایجاد سه جهش‌یافته با رنگ‌های بنفش پررنگ، بنفش کم‌رنگ و جگری گردید. به منظور مطالعه اثر تغییرات سطح بیان ژن‌های ساختاری دخیل در مسیر تولید آنتوسیانین بر رنگ جهش‌یافته‌ها، </span></strong><strong><span dir="LTR">RNA</span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"> نمونه‌های جهش‌یافته و نمونه‌های شاهد از گلبرگ‌های نسل </span></strong><strong><span dir="LTR">M1V3</span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"> این گل‌ها استخراج شد و توسط روش </span></strong><strong><span dir="LTR">RT-qPCR</span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"> مورد بررسی قرار گرفت. تغییر معنی‌دار سطح نسبی بیان ژن‌های </span></strong><strong><em><span dir="LTR">F3&rsquo;H</span></em></strong><strong><span style="font-family:B Zar;">، </span></strong><strong><em><span dir="LTR">DFR</span></em></strong><strong><span style="font-family:B Zar;">، </span></strong><strong><em><span dir="LTR">ANS</span></em></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"> و </span></strong><strong><em><span dir="LTR">3GT</span></em></strong><strong><span style="font-family:B Zar;">&nbsp; در جهش‌یافته‌ها نسبت به نمونه شاهد، بیانگر نقش این ژن‌ها در تغییر رنگ جهش‌یافته‌ها نسبت به نمونه شاهد بود. همبستگی محتوای آنتوسیانین کل با سطح نسبی بیان ژن‌های </span></strong><strong><em><span dir="LTR">DFR</span></em></strong><strong><span style="font-family:B Zar;">، </span></strong><strong><em><span dir="LTR">ANS</span></em></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"> و </span></strong><strong><em><span dir="LTR">3GT</span></em></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"> معنی‌دار بود. رگرسیون گام به گام برای محتوای آنتوسیانین کل به عنوان متغیر وابسته و سطح نسبی بیان ژن‌های ساختاری دخیل در مسیر تولید آنتوسیانین به عنوان متغیرهای مستقل نشان داد که ژن </span></strong><strong><em><span dir="LTR">3GT</span></em></strong> <strong><span style="font-family:B Zar;">&nbsp;بیشترین تاثیر را بر متغیر وابسته داشت. ژن </span></strong><strong><em><span dir="LTR">F3&rsquo;H</span></em></strong><strong><span style="font-family:B Zar;">، که بیان نسبی آن در جهش‌یافته‌ها نسبت به نمونه شاهد تغییر معنی‌دار نشان داد، به عنوان ژن کلیدی مناسب جهت دست‌ورزی ژنتیکی به منظور ایجاد تنوع رنگ در گل داوودی معرفی می‌گردد. </span></strong> Chrysanthemums (<em>Chrysanthemum morifolium</em>) are an important ornamental plants in Iran and the world with a high commercial value. Among different doses of gamma irradiation, the irradiation at 40 Gy by a Cobalt-60 source to four-week-old seedlings of a purple commercial cultivar of chrysanthemum, i.e. &lsquo;Rambla&rsquo; produced three mutants with dark purple, pale purple, and Indian red colors. To explore the effect of variations in the expression levels of the structural genes involved in the anthocyanin biosynthesis pathway on the color of the mutants, the RNA of the mutants and control plants was extracted from the petals of the M1V3 generation and studied by the RT-qPCR method. The significant changes in the relative expression levels of&nbsp;<em>F3&#39;H</em>,&nbsp;<em>DFR</em>,&nbsp;<em>ANS</em>, and&nbsp;<em>3GT</em>&nbsp;in the mutants versus the control showed the role of these genes in the petal color change. <a name="_Hlk65516475">The total anthocyanin content had significant correlation with the relative expression levels of&nbsp;<em>DFR</em>,&nbsp;<em>ANS</em>, and&nbsp;<em>3GT</em>. </a>Stepwise regression for the total anthocyanin content as the dependent variable and the relative expression level of the structural genes involved in the anthocyanin biosynthesis pathway as independent variables showed that&nbsp;<em>3GT</em>&nbsp;had the strongest impact on dependent variable.&nbsp;<em>F3&#39;H</em> relative expression caused significant changes in the mutants versus the control and it was introduced as an appropriate key gene for genetic manipulations to create color diversity in chrysanthemums. آنتوسیانین, پرتو گاما, جهش‌یافته, ژن‌های ساختاری, گل داوودی. anthocyanin, chrysanthemum, gamma irradiation, mutant, structural genes. 11 22 http://gebsj.ir/browse.php?a_code=A-10-401-1&slc_lang=en&sid=1 Parham Niksiar پرهام نیک‌سیر Parham.niksiar@yahoo.com 10031947532846004297 10031947532846004297 No nuclear agriculture, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources کشاورزی هسته‌ای دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Sanaz Ramezanpour سیده ساناز رمضانپور Ramezanpours@gau.ac.ir 10031947532846004298 10031947532846004298 Yes Department of Plant Breeding, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Iran. گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران Mohammad Hossein Azimi محمدحسین عظیمی M.h.azimi58@gmail.com 10031947532846004299 10031947532846004299 No Ornamental Plants Research Center of Mahallat, Ornamental Plants Research Center of Mahallat گروه ژنتیک و به نژادی، پژوهشکده گل و گیاهان زینتی محلات Hasan Soltanloo حسن سلطانلو Soltanlooh@gau.ac.ir 10031947532846004300 10031947532846004300 No Department of Plant Breeding, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان