fa بررسی اثر سرب موجود در محیط کشت بر رشد و نمو و برخی صفات فیزیولوژیک شاهی در شرایط کشت درون شیشه ای ایمنی زیستی Biosafety پژوهشي Research <strong><span style="font-family:b zar;">آلودگی با فلزات سنگین از مهمترین عوامل جهانی آلودگی خاک می&shy;باشد آلاینده های فلزی به دلیل غیر قابل تجزیه بودن آنها و اثرات فیزیولوژیکی آنها بر موجودات زنده و انسان حتی در غلظت&shy;های کم سرطانزا می&shy;باشند. </span></strong><strong><span style="font-family:b zar;">به منظور بررسی تاثیر عنصر سرب (0، 1، 2، 3، 4 و 5 میلی گرم در لیتر) موجود در محیط کشت گیاه بر رشد و نمو (</span></strong><strong><span style="font-family:b zar;">درصد جوانه زنی بذر</span></strong><strong><span style="font-family:b zar;">، وزن تر و خشک گیاه، تعداد،&nbsp; طول و عرض برگ) و برخی ویژگی&shy;های فیزیولوژیک (</span></strong><strong><span style="font-family:b zar;">محتوای سرب برگ و ریشه، محتوای نسبی آب برگ، محتوای مالون دی آلدئید، پراکسید هیدروژن، پروتئین، کلروفیل و فاکتور غلظت زیستی</span></strong><strong><span style="font-family:b zar;">) گیاه شاهی</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">(<em>Lepidium sativum</em>) </span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;">&nbsp;آزمایشی در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار اجرا شد. بذور ضدعفونی شده در محیط </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">MS</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;">کشت شد</span></strong><strong><span style="font-family:b zar;">. نتایج نشان داد که با افزایش غلظت سرب در محیط کشت از 3 به 5 میلی&shy;گرم در لیتر بر محتوای پراکسیدهیدروژن و آنزیم مالون&shy;دی&shy;آلدئید افزوده شد. بیشترین تجمع سرب در غلظت 5 میلی&shy;گرم در لیتر سرب در برگ و ریشه مشاهده گردید. بیشترین میزان فاکتور غلظت زیستی در تیمارهای 1 و 3 میلی&shy;گرم در لیتر سرب مشاهده شد. بالاترین میزان تعداد برگ، کلروفیل</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">a </span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;">&nbsp;و پروتئین در تیمار شاهد و 1 میلی گرم در لیتر سرب و کمترین میزان کلروفیل</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">b </span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;">&nbsp;در تیمار 5 میلی&shy;گرم در لیتر سرب مشاهده شد. افزایش غلظت سرب از 2 میلی گرم در لیتر، تاثیر بازدارنده بر جوانه زنی طول و عرض برگ داشت. براساس یافته &shy;های تحقیق حاضر (</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">BCF&ge; 1</span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;">) می&shy;توان عنوان نمود که شاهی جزو گیاهان انباشت&shy;گر فلز سرب می&shy;باشد و باید از کاشت این گیاه در محیط&shy;های آلوده به فلز سرب در صورتیکه هدف از کاشت مصرف خوراکی آن باشد اجتناب نمود. ولی اگر هدف از کاشت این گیاه در طبیعت به منظور گیاه پالایی باشد شاهی گیاهی مناسب برای این منظور می&shy;باشد.</span></strong><br> &nbsp; <p>Heavy metal over-dosage is a predominant concern in soil pollution worldwide due to high stability of these elements as well as their their health side-effects on many organisms including humans. Experiments were conducted to study the effects of lead on growth characteristics (germination rate, plant fresh and dry weight, leaf number, leaf length and width) and some physiological traits (leaf and root lead concentration, relative water content and malondialdehyde, hydrogen peroxide, protein, bio-concentration factor and chlorophyll content) of <em>Lepidium sativum</em> as CRD in three replications. Different lead concentrations (0, 1, 2, 3, 4 and 5 mgL-1) were included in MS medium upon which seeds were cultured. The results revealed that lead concentrations from 3-5 mgL^-1, led to significant increases in malondialdehyde&nbsp;and hydrogen peroxide contents. The highest lead concentration was recorded at 5 mgL^-1of lead in leaves and roots. The highest amount of Bio-Concentration Factor was recorded at 1 and 3 mgL^-1 Pb. The greatest amount of chlorophull a, leaf number and protein content was found in control plants and plants subjected to 1 mgL^-1lead treatment. &nbsp;For chlorophyll b, the lowest content was recorded in 5 mgL^-1 lead. Pb concentration up to 2 mgL^-1had no significant effects on germination rate and the length and width of leaves, but any Pb increment from 3 mgL^-1upward, significantly affected the above-mentioned traits. Our studies make it evident that growing cress in Pb-polluted soil should be avoided if the plant is to be used as food. However, if the idea is to take advantage of the hyper-accumulation capacity of a plant in a soil decontamination program, cress would be an excellent candidate.</p> شاهی, سرب, پروتئین, کشت درون شیشه ای, مالون دی آلدئید Lepidium sativum, Lead, In vitro, MDA, Protein 85 94 http://gebsj.ir/browse.php?a_code=A-10-213-1&slc_lang=fa&sid=1 Lamia Vojodi Mehrabani لمیا وجودی مهربانی vojodilamia@gmail.com 10031947532846001440 10031947532846001440 Yes Agriculture Faculty, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران Rana Valizadeh Kamran رعنا ولیزاده کامران ana.valizadeh@gmail.com 10031947532846001441 10031947532846001441 No Agriculture Faculty, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران Nashmil Fattahi نشمیل فتاحی Nashmilfatahi17@gmail.com 10031947532846001442 10031947532846001442 No Agriculture Faculty, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran ددانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران Maral Safar-Doost مارال صفر دوست Maral.safardoost74@gmail.com 10031947532846001443 10031947532846001443 No Agriculture Faculty, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران