fa تاثیر تنش شوری بر رشد، پارامترهای فیزیولوژیک و بیان ژنهای تیمول و کارواکرول آویشن دنایی مهندسی ژنتیک گیاهی Plant پژوهشي Research <strong><span style="font-family:B Zar;">آویشن دنایی یک گیاه چند ساله متعلق به تیره نعناعیان است که حاوی مونوترپن &shy;های مختلفی مثل تیمول و کارواکرول است. به منظور بررسی اثر تنش شوری بر رشد، محتوای ترکیبات تیمول و کارواکرول و بیان ژن&shy;های دخیل در مسیر بیوسنتزی این ترکیبات، آزمایشی در گلخانه پژوهشی در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. نتایج نشان داد تنش شوری تاثیر معنی&shy; داری بر صفات مورد مطالعه در سطح احتمال یک درصد دارد. تنش شوری در سطح 150 میلی&shy;مولار باعث کاهش معنی&shy; دار در ارتفاع، وزن تر و خشک بوته و افزایش معنی&shy; دار در محتوای فنل کل، فلاونوئید و فعالیت آنزیم فنیل آلانین آمونیالیاز (</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">PAL</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;">) گردید. همچنین محتوای تیمول و کارواکرول در شرایط تنش شوری به طور معنی&shy; داری افزایش یافت که با بررسی بیان ژن&shy;های دخیل در مسیر بیوسنتزی این ترکیبات مشخص گردید بیان ژن 1-دی&shy;اکسی-</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">D</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;">-زایلوز-5-فسفات رداکتوایزومراز (</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">DXR</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;">)، ترپین سینتاز، آلفا-ترپینن سینتاز و گاما-ترپینن سینتاز در شرایط تنش شوری نسبت به شاهد افزایش یافت که این میزان افزایش در بیان ژن </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">DXR</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"> در مقایسه با بقیه ژن&shy;های مورد مطالعه خیلی بیشتر بود. بنابراین می&shy;توان نتیجه گرفت که افزایش متابولیت&shy;های ثانویه تیمول و کارواکرول در گیاه داروئی آویشن دنایی در شرایط تنش شوری عمدتا ناشی از افزایش بیان ژن کلیدی </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">DXR</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"> است که با مهندسی آن در آینده انتظار می&shy;رود به افزایش متابولیت&shy;های مذکور دست یافت.</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:red;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"></span></span></span></strong><span dir="LTR"></span> <em>Thymus daenensis</em> Celak. is a perennial plant belonging to the family Lamiaceae that contains various monoterpenes such as thymol and carvacrol. In order to investigate the effect of salinity stress on growth, the content of thymol and carvacrol compounds and the expression of genes involved in the biosynthetic pathway of these compounds, an experiment was conducted in the research greenhouse in the form of a randomized complete block design with three replications. The results showed that salinity stress had a significant effect on the studied traits at a 1% probability level. Salinity stress at the level of 150 mM NaCl caused a significant reduction in plant height, fresh and dry weight and increasing of total phenol, flavonoids contents, PAL enzyme activity. The content of thymol and carvacrol in salinity stress significantly increased. Study of the genes expression involved in the biosynthesis of these compounds indicated that the genes expression of DXR, terpenes synthase, &alpha;-terpinene synthase and ү-terpinene synthase increased in comparison to control. These increments of increase in gene expression of DXR compared with other studied genes were much higher. Therefore, it can be concluded that the increase of secondary metabolites in <em>Thymus daenensis</em>, thymol and carvacrol, in salinity stress conditions due to increased expression of DXR key gene. It is expected to increase these metabolites in the future with its engineering.<span dir="RTL"></span> آویشن دنایی, تیمول, کارواکرول, بیان ژن Carvacrol, Gene expression, Thymol, Thymus daenensis Celak. 248 260 http://gebsj.ir/browse.php?a_code=A-10-354-2&slc_lang=fa&sid=1 Foad Fatehi فواد فاتحی fatehi.foad@gmail.com 10031947532846003691 10031947532846003691 Yes Department of Agriculture, Payame Noor University (PNU), Tehran, Iran گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Hamid Mohammadi حمید محمدی hmohammadi@azaruniv.ac.ir ; hm34476@yahoo.com 10031947532846003692 10031947532846003692 No Faculty of Agriculture, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران