fa بررسی اثر تنظیم‌کننده‌های رشد گیاهی و سویه اگروباکتریوم بر باززایی و تراریختی چند رقم برنج ایرانی مهندسی ژنتیک گیاهی Plant پژوهشي Research <strong><span style="font-family:B Zar;">کشت بافت یکی از مهمترین مراحل مهندسی ژنتیک و سایر برنامه های اصلاح گیاهان است.</span></strong> <strong><span style="font-family:B Zar;">در این پژوهش اثر تنظیم کننده‌های رشدی مختلف شامل </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">D</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;">-2،4 در 4 سطح (5/1، 2، 5/2 و 3 میلی&shy;گرم در لیتر) و </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Kin</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"> در سه سطح (0، 4/0 و 8/0 میلی&rlm;گرم در لیتر) بر کالوس&rlm;زایی و باززایی چهار رقم برنج ایرانی شامل ارقام هاشمی، کاظمی، طارم و شفق مورد مطالعه قرار گرفت. این آزمایش در قالب فاکتوریل با طرح پایه کاملا تصادفی با سه عامل در سه تکرار انجام گردید. نتایج تجزیه واریانس داده&rlm; های حاصل نشان داد که رقم شفق بیشترین وزن تر کالوس (312 میلی&shy;گرم) و رقم کاظمی کمترین میزان وزن تر کالوس (197 میلی&shy;گرم) را در بین ارقام مورد مطالعه داشتند. بهترین کالوس&rlm; زایی در ترکیب هورمونی 8/0 میلی‌گرم در لیتر </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Kin</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"> و 5/2 میلی‌گرم در لیتر </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">D</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;">-2،4 بدست آمد. تجزیه واریانس داده&rlm; ها برای تاثیر محیط کشت کالوس&rlm;زایی به باززایی نشان داد که اثر هورمون کالوس&rlm;زایی بر درصد باززایی در سطح 01/0 معنی&shy;دار است. اثر رقم نیز در میزان باززایی اثر معنی‌دار داشت. بیشترین درصد باززایی و تعداد شاخه برای هر ریزنمونه از کالوس&rlm;های حاصل از تیمار هورمونی 8/0 میلی‌گرم در لیتر </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Kin </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;">&nbsp;به ‌همراه 5/1 میلی‌گرم در لیتر </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">D</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;">-2،4 بدست آمد. بیشترین درصد باززایی مربوط به رقم کاظمی 74% و کمترین آن مربوط به رقم طارم 10</span></strong><strong><span style="font-family:Sakkal Majalla;">٪</span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"> بود. بیشترین شاخه‌زایی مربوط به رقم شفق با 41/4 شاخه به ازای هر کالوس و کمترین آن با یک شاخه مربوط به رقم طارم بود.</span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"> در میان سه سویه </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">LBA4404</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;">، </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">EHA105</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;">، </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">AGL-1</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"> بکار گرفته شده با ناقل بیان گیاهی </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">pCAMBIA1304</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"> در تراریختی برنج، کالوس‌های تراریخته تنها با استفاده از سویه</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"> EHA105 </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;">بدست آمدند&nbsp; و بیان ژن </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">gus</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"> را نشان دادند.</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:red;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"></span></span></span></strong> Tissue culture is one of the most critical steps in genetic engineering and other breeding programs of plants. In this study, the effect of some factors in regeneration of four rice cultivars, including: Hashemi, Kazemi, Tarom and Shafagh has been studied. In the first experiment the effect of 2,4-D at 4 levels (1.5, 2, 2.5 and 3 mg/l) combination with Kin at three levels (0, 0.4 and 0.8 mg/l) on callus induction and plant regeneration in rice cultivars were studied. After two months calli were transferred to MS medium supplemented with 30g sucrose containing 2.5 mg/l BAP. Analysis of variance showed that Shafagh and Kazemi give the highest and lowest callus respectively. The best callus was obtained in medium supplemented with 0.8 mg/l Kin and 2.5 mg/l of 2,4-D. Analysis of variance showed that plant growth regulators used in callus induction medium, significantly affected the regeneration of plants. Cultivar had a significant effect on the regeneration rate. The highest plant regeneration and number of shoots per explant were obtained from callus derived from medium containing 0.8 mg/l Kin and 1.5 mg/l of 2,4-D. The Kazemi gave the highest percentage (74 %) and Tarom gave the lowest percentage (10%). Among the three strains used for transformation of rice, transgenic callus was obtained only with strain EHA105. آگروباکتریوم, تراریختی, باززایی, برنج, کالوس‌زایی Agrobacterium, Transgenic, Callus induction, Regeneration, Rice 261 272 http://gebsj.ir/browse.php?a_code=A-10-396-2&slc_lang=fa&sid=1 Ebrahim Dorani ابراهیم دورانی dorani@tabrizu.ac.ir 10031947532846003737 10031947532846003737 Yes Plant Biotechnology and Breeding Department, Faculty of Agriculture, University of Tabriz, Iran گروه به نژادی و بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، ایران Sanaz Hemati ساناز همتی sanaz_hemmati@yahoo.com 10031947532846003738 10031947532846003738 No Biotechnology Dept., Agriculture Fac., University of Tabriz گروه به نژادی و بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز