fa توسعه نشانگرهای مولکولی EST-SSR مرتبط با مسیرهای متابولیکی در گیاه کرفس کوهی تخصصی متفرقه Divers پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" romans="" style="font-family:" times=""><b><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">کرفس کوهی (</span></b><b><i><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">Kelussia odoratissima</span></i></b><b><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""> Mozaff</span></b><b><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">) یکی از مهم‌ترین گیاهان دارویی و در معرض انقراض ایران است. کرفس کوهی نه‌تنها به‌عنوان یک سبزی ارزشمند به‌صورت خام مورد استفاده قرار می‌گیرد، بلکه دارای خواص درمانی بسیاری هم در طب سنتی و هم در ترکیبات داروهای گیاهی مدرن از منظر فارماکولوژیکی است. فقدان اطلاعات تنوع ژنتیکی و همچنین عدم شناخت ساز‌وکار تولید متابولیت‌های مهم در این گیاه، تحقیقات ژنتیکی پیرامون این گیاه را با چالش مواجهه کرده است. در پژوهش حاضر، با هدف توسعه نشانگر&shy;های </span></b><b><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">EST-SSR</span></b><b><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar=""> در مقیاس بالا، از فرآیند سرهم&shy;بندی نوپدید خوانش&shy;های کوتاه حاصل از فناوری توالی&shy;یابی نسل جدید استفاده شد. تعداد 7575 مکان ریزماهواره در 6388 یونی&shy;ژن در ترنسکریپتوم کرفس کوهی شناسایی شد. در میان این نشانگرها، موتیف&shy;های دو نوکلئوتیدی و پس از آن تک و سه نوکلئوتیدی بالاترین فراوانی را نشان دادند. نتایج بلاست رونوشت‌های حاوی ریزماهواره نشان داد که 74/79 درصد از رونوشت&shy;ها دارای حداقل یک رکورد در پایگاه پروتئین‌های غیرتکراری بودند. جستجوی عوامل رونویسی، تفسیر کارکردی</span></b><b><span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" zar=""> و همچنین مستندسازی رونوشت&shy;ها در برابر پایگاه </span></b><b><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">KEGG</span></b><b><span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" zar="">، اکثر یونی&shy;ژن&shy;های حاوی ریزماهواره را در مسیر&shy;های متابولیکی و بیوسنتز متابولیت‌های ثانویه دخیل دانست. </span></b><b><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">نتایج حاصل نشان داد که این نشانگرها به تحلیل تنوع ژنتیکی و مسیرهای متابولیکی این گیاه کمک می‌کنند، اطلاعاتی که می‌تواند در حفظ و بهره‌برداری پایدار از این گیاه با اهمیت تلقی شوند.</span></b></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" romans="" style="font-family:" times=""><i><span style="font-size:11.0pt">Kelussia odoratissima</span></i><span style="font-size:11.0pt"> Mozaff, is one of the most important medicinal plants in Iran and is facing the risk of extinction. Keluss is not only used as a valuable herb in its raw form but also possesses numerous therapeutic properties in traditional medicine and modern herbal drug combinations from a pharmacological perspective. However, the lack of information on its genetic diversity and the mechanisms of important metabolite production in this plant pose challenges for genetic research on this species. In the present study, with the aim of developing high-throughput EST-SSR markers, the assembly process of short reads obtained through next generation sequencing technology was employed. A total of 7575 microsatellite loci were identified in 6388 unigenes. Among these markers, dinucleotide motifs followed by trinucleotide and mononucleotide motifs exhibited the highest abundance. Blast analysis of the sequences containing microsatellites revealed that 79.74% of the transcripts had at least one record in the non-redundant protein database. Further investigations involving transcription factors and functional annotations indicated that most of the microsatellite-containing unigenes are involved in metabolic pathways and the biosynthesis of secondary metabolites. The results showed that these markers assist in the analysis of genetic diversity and metabolic pathways of this plant, information that can be crucially important for the conservation and sustainable utilization of this valuable plant.</span></span></span></span></div> تفسیر کارکردی, تنوع ژنتیکی, کرفس کوهی, نسل جدید توالی یابی, نشانگر مولکولی Functional annotation, Genetic diversity, Keluss, Molecular marker, Next-Generation Sequencing 226 240 http://gebsj.ir/browse.php?a_code=A-10-469-2&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Ramezani مریم رمضانی maryam.ramezany@gmail.com 10031947532846005525 0009-0004-7752-3827 No Department of Plant Production and Genetic Engineering, Faculty of Agriculture, Lorestan University, Khorramabad, Iran. گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران Farhad Nazarian-Firouzabadi فرهاد نظریان فیروزآبادی nazarian.f@lu.ac.ir 10031947532846005526 10031947532846005526 Yes Department of Plant Production and Genetic Engineering, Faculty of Agriculture, Lorestan University, Khorramabad, Iran. گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران Ahmad Ismaili احمد اسماعیلی ismaili.a@lu.ac.ir 10031947532846005527 10031947532846005527 No Department of Plant Production and Genetic Engineering, Faculty of Agriculture, Lorestan University, Khorramabad, Iran. گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران Seyed Sajad Sohrabi سید سجاد سهرابی sohrabi.s@lu.ac.ir 10031947532846005528 10031947532846005528 No Department of Plant Production and Genetic Engineering, Faculty of Agriculture, Lorestan University, Khorramabad, Iran. گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران