Genetic Engineering and Biosafety Journal

fa اثر تنظیم کننده رشد گیاهی، رقم و ریزنمونه در اندام‌زایی درون شیشه ای سویا (Glycine max L.) Effects of plant growth regulators, genotype and explant on in vitro organogenesis of soybean (Glycine max L.) مهندسی ژنتیک گیاهی Plant پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">سویا (Glycine max L.) یکی از مهمترین محصولات کشاورزی و منبعی غنی از روغن و پروتئین محسوب میشود. امروزه اصلاح سویا از طریق بیوتکنولوژی گیاهی یکی از روشهای کارآمد در غلبه بر مشکلات زراعی و کیفی این گیاه می‌باشد. دستیابی به یک سیستم باززایی کارامد و تکرارپذیر، پیشنیاز برنامههای بهبود ژنتیکی گیاهان است. در پژوهش حاضر، اثر رقم (ویلیامز، ساری و DPX)، ریزنمونه (هیپوکوتیل، کوتیلدون و برگچه اولیه) و تنظیم کنندههای رشد گیاهیBAP  (5/0، 1، 5/1 و 2 میلی گرم در لیتر) و IBA (0، 1/0 و 5/0 میلی گرم در لیتر) در اندامزایی سویا مورد مطالعه قرار گرفتند. این آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با چهار تکرار اجرا شد. نتایج تجزیه واریانس دادهها نشان داد که برای صفات اندام‌زایی بین ارقام، ریزنمونهها و سطوح مختلف ترکیبات هورمونی اختلاف معنیداری در سطح احتمال یک درصد وجود داشت. بیشترین درصد اندامزایی از ریزنمونه کوتیلدون رقم ویلیامز کشت شده در محیطهای MS حاوی 5/1 و 2 میلی گرم در لیتر BAP به همراه 1/0 میلی گرم در لیتر IBA حاصل شد. همچنین بیشترین تعداد شاخساره تشکیل شده به ازای هر ریزنمونه، از ریزنمونه کوتیلدون رقم ویلیامز در محیط حاوی 5/1 میلی گرم در لیتر BAP به همراه 1/0 میلیگرم در لیتر IBA مشاهده شد. در نهایت شاخههای باززا شده جهت القاء و تشکیل ریشه به محیط MS 2/1 حاوی یک میلیگرم در لیتر هورمون IBA منتقل و سپس گیاهچههای رشد یافته به محیط آزاد سازگار و در گلدانها کشت شدند. نتایج بهینه بدست آمده در این مطالعه میتواند زمینه را برای تحقیقات آینده و بخصوص مطالعات انتقال ژن به این ارقام سویا فراهم سازد.  </div> Soybean is one of the most important crops and nutrient source of oil and protein in the world. Soybean breeding trough biotechnology is one of the current manners to overcome cultivation and qualitative problems of soybean production. In this study effect of genotype (Williams, Sari and DPX), explant (hypocotyl, cotyledon and first leaf) and plant growth regulators such as BAP (0.5, 1.0, 1.5 and 2.0 mg/L) and IBA (0.0, 0.1 and 0.5 mg/L) on in vitro organogenesis of soybean investigated. This experiment was performed as a factorial in a completely randomized design (CRD) with four replications. Analysis of variance for organogenesis parameters showed that there was significant difference between genotypes, explants and PGR combinations at one percent significance level. Highest organogenesis obtained from cotyledon explants in MS medium supplemented with 1.5 and 2.0 mg/L BAP plus 0.1 mg/L IBA in Williams. The highest soot per explant have been recorded in medium supplemented with 1.5 mg/L BAP plus 0.1 mg/L IBA in Williams using cotyledon explants. Finally, the regenerated shots transferred to 1/2 MS medium supplemented with 1.0 mg/L IBA for root induction and rooted plants adapted in greenhouse. The optimal results obtained in this study can provide the basis for future research, especially gene transfer studies to these soybean genotypes. سویا, اندام‌زایی, رقم, تنظیم کننده‌های رشد گیاهی Soybean, Organogenesis, Genotype, Plant Growth Regulators 235 245 http://gebsj.ir/browse.php?a_code=A-10-192-2&slc_lang=fa&sid=1 Vahid Mehrizadeh وحید مهری زاده vahidmehrizade@yahoo.com 10031947532846006019 0009-0009-9892-0916 No Department of Plant Breeding and Biotechnology, Faculty of Agriculture, University of Tabriz, Iran گروه به نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، ایران Ebrahim Dorani ابراهیم دورانی dorani@tabrizu.ac.ir 10031947532846006020 10031947532846006020 Yes Department of Plant Breeding and Biotechnology, Faculty of Agriculture, University of Tabriz, Iran گروه به نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، ایران