fa بررسی تاثیر نانوذرات دی اکسید تیتانیوم بر ویژگی‌های تشریحی و بیوشیمیایی گیاه گل ناز یخی در مراحل مختلف تکوینی ایمنی زیستی Biosafety پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span dir="RTL" lang="FA"><span style="line-height:107%"><span b="" lotus="" style="font-family:">در سال‌های گذشته، نانوذرات دی‌اکسید تیتانیوم</span></span></span> <span style="line-height:107%"><span calibri="" style="font-family:">(TiO₂)</span></span> <span dir="RTL" lang="FA"><span style="line-height:107%"><span b="" lotus="" style="font-family:">به دلیل خواص فتوکاتالیستی و کاربردهای گسترده در علوم زیستی و کشاورزی، مورد توجه ویژه‌ای قرار گرفته‌اند. با این‌ حال، تاثیر آن‌ها بر رشد و تکوین گیاهان همچنان محل بحث است. مطالعه حاضر بر پایه یک طرح تصادفی به بررسی مقایسه&shy;ای تأثیر غلظت‌های مختلف</span></span></span> <span style="line-height:107%"><span calibri="" style="font-family:">TiO₂</span></span> <span dir="RTL" lang="FA"><span style="line-height:107%"><span b="" lotus="" style="font-family:">(0، 03/0 و 05/0 درصد) به صورت <span style="color:black">محلول‌پاشی</span> برگی، بر پارامترهای رشدی، ویژگی&shy;های مورفولوژیک و بیوشیمیایی گیاه گل ناز یخی</span></span></span><em><span style="line-height:107%"><span calibri="" style="font-family:">Aptenia cordifolia</span></span></em><em><span style="line-height:107%"><span calibri="" style="font-family:"><span style="font-style:normal">)</span></span></span></em> <span dir="RTL" lang="FA"><span style="line-height:107%"><span arial="" style="font-family:">)</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA"><span style="line-height:107%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> در مراحل رشد رویشی و زایشی پرداخته است. نتایج نشان داد در مرحله رویشی و زایشی تیمار نانوذرات موجب کاهش پارامترهای رشدی شامل طول ساقه، طول ریشه و سطح برگ نسبت به گیاهان شاهد شد اما وزن تر و خشک ریشه و اندام هوایی و تراکم روزنه‌ها در هر دو مرحله در تیمار 03/0 بیشتر از 05/0 درصد بود که به طور کلی تاثیر منفی تیمار 05/0 درصد را بر این پارامترها نشان می‌دهد. در مرحله رویشی تیمار 03/0 و در مرحله زایشی تیمار 05/0 درصد باعث افزایش محتوای رنگیزه‌های فتوسنتزی</span></span></span> <span dir="RTL" lang="FA"><span style="line-height:107%"><span b="" lotus="" style="font-family:">(کلروفیل </span></span></span><span style="line-height:107%"><span calibri="" style="font-family:">a</span></span><span dir="RTL" lang="FA"><span style="line-height:107%"><span b="" lotus="" style="font-family:">، </span></span></span><span style="line-height:107%"><span calibri="" style="font-family:">b</span></span><span dir="RTL" lang="FA"><span style="line-height:107%"><span b="" lotus="" style="font-family:">، کلروفیل کل و کارتنوئید</span></span></span> <span style="line-height:107%"><span calibri="" style="font-family:">(</span></span><span dir="RTL" lang="FA"><span style="line-height:107%"><span b="" lotus="" style="font-family:">و آنزیم آنتی‌اکسیدانی پراکسیداز شد. همچنین افزایش محتوای پروتئین در غلظت 05/0 درصد در هر دو مرحله مشاهده شد. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که اثر این نانوذرات وابسته به غلظت و مرحله رشدی گیاه بوده و در غلظت‌های پایین باعث بهبود ویژگی‌های بیوشیمیایی گیاه شد، در حالی که در غلظت‌های بالاتر تاثیر منفی بر رشد و متابولیسم گیاه مشاهده شد. پیشنهاد می‌شود در کاربرد نانوذرات، غلظت‌های بهینه، موثر و روش‌ استفاده آن‌ها مورد توجه قرار گیرد.</span></span></span></span></div> &nbsp; <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Titanium dioxide nanoparticles (TiO₂) have gained attention for their photocatalytic properties and broad applications in life sciences and agriculture. However, their impact on plant growth and development remains a topic of ongoing debate. This study, utilizing a completely randomized design, investigated the effects of foliar-applied TiO₂ at concentrations of 0, 0.03%, and 0.05% on the growth, morphology, and biochemical traits of <i>Aptenia cordifolia</i> during its vegetative and reproductive stages. The results indicated that TiO₂ treatments reduced growth parameters, such as stem length, root length, and leaf area, during both vegetative and reproductive stages compared to controls. However, plants treated with 0.03% TiO₂ exhibited significantly higher fresh and dry weights of roots and shoots, as well as greater stomatal density, compared to those treated with 0.05%, suggesting a potential inhibitory effect of the higher concentration. In the vegetative stage, the 0.03% treatment increased photosynthetic pigments (chlorophyll a, b, total chlorophyll, and carotenoids) and peroxidase activity, while in the reproductive stage, these increases were observed with the 0.05% treatment. Additionally, the 0.05% TiO₂ treatment led to an increase in protein content in both stages. These findings demonstrate that the effects of TiO₂ are concentration- and growth stage-dependent, with lower concentrations enhancing biochemical properties, while higher concentrations adversely affected plant growth and metabolism. Therefore, careful consideration of nanoparticle concentration and application methods is essential for optimizing their effectiveness in agricultural applications.</span></span></span></span></span></div> آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی, پارامترهای رشدی, رنگیزه‌های فتوسنتزی, مرحله رویشی, مرحله زایشی Antioxidant enzymes, growth parameters, photosynthetic pigments, reproductive stage, vegetative stage, 19 35 http://gebsj.ir/browse.php?a_code=A-10-333-2&slc_lang=fa&sid=1 Masoumeh Bohli Bohl معصومه بهلی بهل Masoumeh.bohlibohl@gmail.com 10031947532846006038 0009-0008-5313-2871 No Department of Plant, Cell and Molecular Biology, Faculty of Natural Sciences, University of Tabriz, Iran. گروه زیست شناسی گیاهی، سلولی و مولکولی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، ایران Hanieh Mohajjel Shoja هانیه محجل شجا mohajelh@yahoo.com 10031947532846006039 10031947532846006039 Yes Department of Plant, Cell and Molecular Biology, Faculty of Natural Sciences, University of Tabriz, Iran. گروه زیست شناسی گیاهی، سلولی و مولکولی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، ایران Samira Behboudi سمیرا بهبودی Samirabehboudi69@gmail.com 10031947532846006040 0009-0001-0587-5266 No Department of Plant, Cell and Molecular Biology, Faculty of Natural Sciences, University of Tabriz, Iran. گروه زیست شناسی گیاهی، سلولی و مولکولی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، ایران Saeideh Alizadeh-Salteh سعیده علیزاده سالطه S.a.salte@gmail.com 10031947532846006041 10031947532846006041 No Department of Plant Horticulture Science, Faculty of Agriculture, University of Tabriz, Iran. گروه علوم و مهندسی باغبانی، گرایش گیاهان دارویی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، ایران.