سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی ، f.saeidnia@areeo.ac.ir
چکیده: (55 مشاهده)
پنبهبهعنوانگیاهیراهبردیومهمترینگیاهلیفی،یکیاز پرارزشترینگیاهانزراعیاستکه اهمیتاقتصادیوموقعیتکشاورزی،تجاریویژهایدرجهان وایرانیافتهاست. بهعنوان یک گلیکوفیت، نسبت به سایر محصولات اصلی تحمل بیشتری نسبت به تنشهای غیرزنده نشان میدهد. با این حال، شرایط محیطی شدید مانند خشکسالی بر رشد، بهرهوری و کیفیت الیاف پنبه تأثیر میگذارد. بنابراین شناسایی ارقام مقاوم و سازگار با شرایط محیطی خشک و نیمهخشک باید اولویت مهمی برای تولیدکنندگان ارقام زراعی باشد تا از افت عملکرد و کیفیت جلوگیری شود. در این مقاله مروری، قصد داریم پاسخهای مورفولوژیک (کاهش رشد سلولی، توسعه سیستم ریشهای گیاه، و تأثیر تنش خشکی بر توسعه الیاف، رابطه بین منبع و مخزن، شاخههای میوهدهنده، و سیستم زایشی)، فیزیولوژیک (تنظیم روزنهای، کاهش فتوسنتز، تعادل اسمزی، اسید آبسیزیک، جاسمونیک اسید، گونههای فعال اکسیژن) و مولکولی (فعالسازی مسیرهای سیگنالدهی پاسخ به خشکی، فاکتورهای رونویسی و ژنهای پاسخگو به تنش) اصلی گیاهان پنبه به تنش خشکی را شفافسازی نماییم. بعلاوه، استراتژیهایی را که بهوسیله آن بهنژادگران میتوانند تحمل خشکی را در پنبه بهبود بخشند، از جمله استفاده از محرکهای زیستی لیزری، مکملهای آلی و غیرآلی، کاربرد نانوتکنولوژی در مقابله با تنش خشکی و اصلاح ژنتیکی پنبه مورد بررسی قرار میدهیم.
Saeidnia F, Hamid R. Effects and consequences of drought stress and mechanisms for improving stress tolerance in cotton. gebsj 2025; 14 (1) : 12 URL: http://gebsj.ir/article-1-537-fa.html
سعیدنیا فاطمه، حمید رسمیه. آثار و پیامدهای تنش خشکی و مکانیسمهای بهبود تحمل تنش در پنبه. مهندسی ژنتیک و ایمنی زیستی. 1404; 14 (1)