پلیفنولها از مهمترین ترکیبات ثانویه در گردو بوده و نقش کلیدی در کیفیت تغذیهای و خواص آنتیاکسیدانی پوست نازک هسته گردو ایفا میکنند. با وجود اهمیت این ترکیبات، الگوی تنظیم مرحلهای ژنهای دخیل در مسیر بیوسنتز پلیفنولها و ژنهای کلیدی تنظیمکننده این مسیر در طول رشد پوست گردو بهطور کامل شناخته نشده است. در این مطالعه، الگوی بیان ده ژن کلیدی مسیر بیوسنتز پلیفنول شامل PAL، C4H، CL4، CHS، CHI، F3H، DFR، ANS، ANR و LAR در پوست نازک گردو طی مراحل مختلف رشد با استفاده از تحلیل شبکه همبیانی و RT-qPCR بررسی شد. نتایج نقشه حرارتی و تحلیل همبستگی بیان ژنها نشان داد که هفته نهم پس از گلدهی نقطه اوج فعالیت مسیر بیوسنتز پلیفنول بوده و اکثر ژنهای پاییندستی مسیر در این مرحله افزایش بیان معنیداری را نشان میدهند. تحلیل شبکه همبیانی نشان داد که ژنهای CHS، CHI، F3H، DFR، ANR، C4H و CL4بهعنوان ژنهای هاب با همبستگی مثبت بسیار قوی شناسایی شدند، در حالی که ژن PAL همبستگی منفی قوی با سایر ژنها داشته و بهعنوان یک ژن تنظیمی با نقش بازخوردی احتمالی مطرح شد. نتایج RT-qPCR افزایش معنیدار بیان ژنهای هاب در هفته نهم را تأیید کرده و همخوانی بالایی با دادههای بیوانفورماتیک و تحلیل شبکه نشان داد. این مطالعه برای نخستین بار نقش محوری هفته نهم را در تنظیم هماهنگ مسیر بیوسنتز پلیفنولها در پوست نازک گردو مشخص کرد. یافتههای حاضر میتواند مبنایی برای درک بهتر مکانیسمهای تنظیمی تولید پلیفنولها و شناسایی اهداف ژنتیکی جهت بهبود کیفیت و غنیسازی ترکیبات فنولیک در گردو باشد.
Shahraki Jazinaki H, Fakheri B, Mahdinezhad N, Allahdou M. Identification of hub genes and stepwise regulation of the polyphenol biosynthesis pathway in walnut thin skin using co-expression network analysis and RT-qPCR. gebsj 2026; 14 (2) : 7 URL: http://gebsj.ir/article-1-541-fa.html
شهرکی جزینکی هانیه، فاخری براتعلی، مهدی نژاد نفیسه، اله دو مریم. شناسایی ژنهای هاب و تنظیم مرحلهای مسیر بیوسنتز پلیفنولها در پوست نازک گردو با استفاده از تحلیل شبکه همبیانی و RT-qPCR. مهندسی ژنتیک و ایمنی زیستی. 1404; 14 (2)
