گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران ، sh.moslehi@gmail.com
چکیده: (45 مشاهده)
نماتدهای گره ریشه هر ساله خسارات زیادی را به محصولات کشاورزی وارد میکنند. با توجه به این که استفاده مستقیم از اسانسهای گیاهی به دلیل حجم کم در فرآیند اسانسگیری و فرار بودن آنها، در مطالعات زیست سنجی مشکلاتی را به همراه دارد، استفاده از فرمولاسیونهایی مانند میکروامولسیونها کاربرد آنها را بهبود میبخشد. در پژوهش حاضر اثر ضد نماتدی اسانسهای گیاهان رازیانه، انیسون و زنیان در برابر Meloidogyne javanica مورد بررسی قرار گرفت. پس از تهیه اسانس و میکروامولسیون سه گیاه مورد آزمایش و آنالیز ترکیبات موجود، آزمایشهای مربوط به مرگ و میر لارو سن دو و تفریخ تخم نماتد انجام گرفتند. در آزمایش گلدانی انواع تیمارها شامل گلدانهای مایهزنی شده با نماتد، نماتد و میکروامولسیونها و میکروامولسیونها به تنهایی در نظر گرفته شد. بعد از دو ماه برخی فاکتورهای رشدی گیاهان و تعداد گره و کیسهتخم ثبت شدند. بذر گیاه انیسون بیشترین اسانس را داشت وآنتول با 6/92 درصد بیشترین ماده اسانس این گیاه بود. آنتول با 1/74 درصد بیشترین ماده در اسانس رازیانه بود. در اسانس گیاه زنیان نیز ماده تیمول با 2/48 درصد بیشترین مقدار را داشت. تاثیر میکروامولسیون اسانسهای گیاهان بر تفریخ تخم نماتد گره ریشه نشان داد که به ویژه غلظتهای بالا مانع از تفریخ تخم نماتد شدند و میزان تاثیر در کاهش تفریخ تخم در انیسون بیشتر از دو گیاه دیگر بود. نتایج نشان داد که به ویژه غلظتهای بالای میکروامولسیون هر سه گیاه در مقایسه با شاهد باعث مرگ و میر لاروها شده و میزان تاثیرگذاری در انیسون کمتر از دو گیاه دیگر بود. در ریشه خیار هر سه میکروامولسیون سبب کاهش تعداد گره و کیسه تخم شده بودند و میزان تاثیرگذاری بیشتر مربوط به رازیانه بود. هر سه گیاه به درجاتی و در بخشی از چرخه زندگی نماتد اثر بازدارندگی داشته و نامزدهای خوبی جهت کنترل زیستی نماتد گره ریشه هستند. سموم زیستی و طبیعی از این نظر که آسیب زیست محیطی کمتری نسبت به سموم شیمیایی دارند بررسیهای بیشتر برای امکان تجاریسازی این نوع دستاوردها اهمیت ویژهای دارد.
Ghaderi R, Moslehi S, Mohammadi D. Evaluation of Effect of Essential oil Microemulsion of Some Species of Apiaceae Family on Root-knot Nematode Meloidogyne javanica. gebsj 2026; 15 (1) : 4 URL: http://gebsj.ir/article-1-555-fa.html
قادری رعنا، مصلحی شلاله، محمدی داود. بررسی تاثیر میکروامولسیون اسانس چند گونه از تیره چتریان در کنترل نماتد گره ریشهMeloidogyne javanica. مهندسی ژنتیک و ایمنی زیستی. 1405; 15 (1)
