گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، دانشکده فناوری کشاورزی ابوریحان، دانشگاه تهران، پاکدشت، ایران ، noori@ut.ac.ir
چکیده: (370 مشاهده)
گیاه دارویی آویشن باغی (Thymus vulgaris) به دلیل دارا بودن متابولیتهای ثانویه باارزشی مانند تیمول از اهمیت بالایی برخوردار است. در این مطالعه، القای ریشه موئین در سه نوع ریزنمونه (کوتیلدون، ساقه و برگ) آویشن باغی با استفاده از دو سویه Agrobacterium rhizogenes(ATCC15834, A4) بهینهسازی شد. ریزنمونههای تلقیح داده شده با A. rhizogenes پس از همکشتی، به محیط کشت MS حاوی آنتیبیوتیک منتقل شدند. تراریختی ریشههای تولیدشده با استفاده از تکنیک PCR و آغازگرهای اختصاصی ژنrolB تأیید گردید. صفات درصد القا، وزن تر و وزن خشک ریشههای موئین در یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج PCR با تکثیر قطعه 780 جفت بازی ژنrolB، ماهیت تراریخت ریشههای القاشده را تأیید کرد. تجزیه و تحلیل دادهها نشان داد که اثر متقابل سویه باکتری و نوع ریزنمونه بر تمامی صفات اندازهگیری شده معنیدار بود. بیشترین درصد القای ریشه موئین (۷۳٪)، وزن تر (90/2 گرم) و وزن خشک (91/1 گرم) در تیمار ترکیبی ریزنمونه ساقه و سویه ATCC15834 به دست آمد. سویه A4 در مقایسه با سویه ATCC15834 کارایی کمتری داشت. به طور کلی، این مطالعه برای اولین بار القای موفق ریشه موئین در گیاه دارویی آویشن باغی را گزارش میکند. یافتهها نشان میدهد که انتخاب بهینه ریزنمونه و سویه باکتری نقش تعیینکنندهای در بازده تولید ریشه موئین دارد. ریشههای موئین القاشده در این تحقیق میتوانند به عنوان یک سیستم پایدار و کارآمد برای تولید انبوه متابولیتهای دارویی باارزش آویشن در شرایط درونشیشهای و در مقیاس بیورآکتور مورد استفاده قرار گیرند.
Mahmoudi M, Sadat Noori S A, heidary Z. Optimization of Hairy Root Induction in the Medicinal Plant Garden Thyme Using Agrobacterium Rhizogenes. gebsj 2025; 14 (1) : 9 URL: http://gebsj.ir/article-1-530-fa.html
محمودی مهدی، سادات نوری سید احمد، حیدری زهرا. بهینه سازی القای ریشه های موئین در گیاه دارویی آویشن باغی با استفاده از اگروباکتریوم رایزوژنز. مهندسی ژنتیک و ایمنی زیستی. 1404; 14 (1) :111-119
